Quy trình thiết kế nội thất: từ thói quen sống đến hồ sơ thi công

Quy trình thiết kế nội thất không nên bắt đầu bằng việc chọn phong cách. Nó nên bắt đầu bằng câu hỏi gia đình sẽ sống trong căn nhà đó như thế nào. Ai nấu ăn. Ai dùng phòng ngủ chính. Nhà có nhiều đồ không. Có trẻ nhỏ, người lớn tuổi hay người giúp việc không.

Nếu bỏ qua những câu hỏi này, bản 3D vẫn có thể rất đẹp. Nhưng đến lúc làm thật, chủ nhà mới thấy bếp thiếu mặt thao tác, tủ không đủ chứa đồ, ổ cắm đặt sai chỗ, đèn bị chói hoặc vật liệu đẹp nhưng khó vệ sinh.

Bài này giải thích quy trình thiết kế nội thất theo góc nhìn Dexco: từ nhu cầu sống, hiện trạng, mặt bằng, vật liệu, 3D đến hồ sơ để đi tiếp sang thi công nội thất. Nếu bạn đang ở bước chọn phạm vi dịch vụ, có thể xem thêm trang thiết kế nội thất của Dexco.

Một quy trình thiết kế tốt không làm nhà phức tạp hơn. Nó giúp chủ nhà quyết định đúng thứ tự, để những lỗi lớn không bị phát hiện quá muộn.

Quy trình thiết kế nội thất là gì?

Quy trình thiết kế nội thất là chuỗi việc biến nhu cầu sống thành hồ sơ có thể dùng để làm nhà. Nó không chỉ gồm moodboard, ảnh tham khảo và phối cảnh 3D. Nó còn gồm khảo sát, mặt bằng, vật liệu, thiết bị, bản vẽ kỹ thuật và các câu hỏi cần chốt trước khi sản xuất.

Với chủ nhà, quy trình giúp biết mình đang ở bước nào và cần quyết định điều gì. Với đội thiết kế, quy trình giúp tránh nhảy quá nhanh vào hình ảnh. Với đội thi công, quy trình giúp hiểu bản vẽ đủ rõ, không phải đoán ý tưởng từ vài tấm render.

Một quy trình yếu thường có dấu hiệu khá rõ: nói phong cách rất sớm, lên 3D khi mặt bằng chưa chắc, chọn vật liệu theo ảnh mạng, báo giá khi chưa rõ thiết bị và để nhiều câu hỏi kỹ thuật sang cuối.

Bước 1: đọc thói quen sống trước khi chọn phong cách

Phong cách chỉ là phần nhìn thấy. Trước đó phải hiểu cách gia đình dùng nhà. Một căn bếp cho người nấu mỗi ngày khác với bếp chủ yếu để hâm nóng đồ. Một phòng ngủ của người lớn tuổi khác phòng ngủ của vợ chồng trẻ. Một phòng khách hay tiếp khách khác phòng khách chủ yếu để gia đình xem phim.

Ở bước này, Dexco thường cần biết số người ở, thời gian ở nhà, thói quen nấu ăn, lượng đồ cần lưu trữ, mức riêng tư, cách tiếp khách, thiết bị đang dùng và những điểm bất tiện trong nhà cũ. Những câu trả lời này quyết định mặt bằng nhiều hơn ảnh tham khảo.

• Bếp có mấy người nấu và nấu món gì thường xuyên?
• Nhà có cần nhiều kho, tủ giày, tủ đồ khô, tủ đồ trẻ em không?
• Phòng khách dùng để tiếp khách, xem phim hay sinh hoạt gia đình là chính?
• Phòng ngủ cần bàn làm việc, bàn trang điểm, tủ lớn hay chỉ cần nghỉ ngơi?

Bước 2: khảo sát hiện trạng trước khi lên phương án

Hiện trạng là phần dễ bị xem nhẹ. Nhiều chủ nhà gửi mặt bằng có sẵn và nghĩ như vậy là đủ. Nhưng khi làm thật, kích thước, cột, dầm, trần, vị trí hộp kỹ thuật, đường điện nước, cửa, ban công và điều hòa đều có thể ảnh hưởng đến thiết kế.

Khảo sát không chỉ để đo lại diện tích. Nó giúp biết chỗ nào giữ được, chỗ nào phải xử lý, chỗ nào không nên cố làm theo ảnh tham khảo. Với nhà cải tạo, bước này càng quan trọng vì phần cũ luôn có nhiều điều kiện ẩn.

Nếu nhà đã sử dụng một thời gian, bài cải tạo nội thất: vì sao khó hơn làm mới sẽ giúp bạn hiểu vì sao khảo sát phải đi trước phối cảnh.

Bước 3: chốt mặt bằng trước khi làm đẹp

Mặt bằng là bước dễ gây tranh luận nhất, nhưng cũng là bước đáng dành thời gian. Nếu mặt bằng sai, các phần sau chỉ đang làm đẹp cho một cách dùng chưa ổn. Sofa đẹp nhưng đi lại vướng. Bếp đẹp nhưng thiếu mặt thao tác. Tủ lớn nhưng mở cánh bất tiện.

Mặt bằng cần trả lời các câu hỏi rất đời thường: đi từ cửa vào có để giày, áo khoác, túi xách ở đâu; bếp có đủ khoảng đứng không; bàn ăn có kéo ghế thoải mái không; giường có lối đi hai bên không; tủ có mở hết cánh không.

Chỉ khi mặt bằng đủ rõ, 3D mới có giá trị. Lúc đó, hình ảnh không còn là một bản trang trí đẹp mắt, mà là cách kiểm tra không gian sau khi công năng đã được cân nhắc.

Bước 4: chọn vật liệu và thiết bị sớm

Vật liệu không nên chờ đến cuối. Gỗ, đá, kính, kim loại, vải, đèn và thiết bị đều ảnh hưởng đến kích thước, cấu tạo, chi phí và tiến độ. Nếu chọn muộn, bản vẽ có thể phải sửa lại nhiều lần.

Thiết bị cũng vậy. Bếp từ, hút mùi, máy rửa bát, lò nướng, tủ lạnh, máy giặt, điều hòa và rèm đều cần kích thước thật. Chỉ cần lệch vài centimet, hệ tủ hoặc vị trí ổ cắm có thể phải xử lý lại.

Chọn vật liệu nên theo khu vực sử dụng, không theo xu hướng. Dexco phân tích kỹ hơn trong bài vật liệu nội thất: chọn theo khu vực sử dụng.

Bước 5: dùng 3D để kiểm tra, không để che lỗi

3D giúp chủ nhà nhìn thấy tinh thần không gian, tỉ lệ, màu sắc, ánh sáng và cách các vật liệu đứng cạnh nhau. Nhưng 3D không nên được dùng để che một mặt bằng chưa ổn hoặc một vật liệu chưa thể làm thật.

Khi xem 3D, đừng chỉ hỏi đẹp hay không. Hãy hỏi thêm: có đủ chỗ để đồ không, ánh sáng có hợp thói quen sinh hoạt không, bếp có dễ thao tác không, vật liệu có khó vệ sinh không, đồ rời có đúng kích thước thật không.

Một bản 3D tốt không cần nhồi quá nhiều chi tiết. Nó cần giúp chủ nhà quyết định rõ hơn: món nào nên nổi, món nào nên lùi xuống, khu vực nào cần sáng, khu vực nào cần dịu và vật liệu nào nên làm điểm nhấn.

Bước 6: hoàn thiện hồ sơ kỹ thuật trước khi báo thi công

Hồ sơ kỹ thuật là phần biến ý tưởng thành việc có thể làm trên công trường và trong xưởng. Đây là lúc các kích thước, cấu tạo tủ, cao độ trần, vị trí đèn, vị trí ổ cắm, vật liệu, thiết bị và chi tiết liên kết được ghi rõ.

Nếu thiếu bước này, đội thi công phải tự diễn giải từ phối cảnh. Mỗi người có thể hiểu một kiểu. Chủ nhà cũng khó biết phần nào đã nằm trong báo giá, phần nào sẽ tính thêm và phần nào chưa được chốt.

KTS Hùng Anh của Dexco thường nhắc việc kiểm lại điện, đèn, phụ kiện, thiết bị bếp và các điểm dễ vướng trước khi sản xuất. Những lỗi này không lớn trên giấy, nhưng khi lắp lên có thể rất mất thời gian để sửa.

Phần này liên quan trực tiếp đến bài thi công nội thất: vì sao bản vẽ đẹp chưa đủ.

Bước 7: rà ngân sách trước khi chốt sản xuất

Ngân sách không nên chỉ được nói ở đầu rồi bỏ đó. Sau khi mặt bằng, vật liệu, thiết bị và hồ sơ kỹ thuật rõ hơn, cần rà lại chi phí một lần nữa. Đây là lúc biết phần nào nên giữ, phần nào có thể giảm và phần nào không nên cắt.

Nếu cần giảm chi phí, nên giảm bằng thứ tự ưu tiên. Những khu vực dùng nhiều mỗi ngày như bếp, tủ áo, tủ giày, phòng ngủ và ánh sáng chính không nên bị cắt theo cảm tính. Ngược lại, một số chi tiết trang trí hoặc đồ rời có thể lùi sang giai đoạn sau.

Nếu bạn đang chuẩn bị ngân sách, xem thêm bài giá thiết kế nội thất: cách tính chi phí để biết cách đọc báo giá theo phạm vi hồ sơ.

Case Dexco từ dự án thực tế

Ở biệt thự Nguyễn Khoái, quy trình không thể chỉ đi từ ảnh đẹp sang 3D. Công trình có phòng khách, bếp, bàn ăn, cầu thang, phòng ngủ, phòng thờ và nhiều khu vực cần cùng một ngôn ngữ vật liệu. Nếu mỗi khu vực được thiết kế rời rạc, tổng thể rất dễ bị tranh nhau.

Với khu bếp và bàn ăn, Dexco phải đọc cả cách gia đình nấu, vị trí thiết bị, mặt thao tác, ánh sáng và đường di chuyển. Với phòng ngủ, câu hỏi lại chuyển sang lưu trữ, ánh sáng khi nghỉ ngơi, chất liệu chạm tay và sự riêng tư.

Bài học từ case này là quy trình cần giữ được mạch từ nhu cầu sống đến hồ sơ kỹ thuật. Khi từng quyết định được đặt đúng thứ tự, chủ nhà dễ hiểu vì sao phải chốt mặt bằng trước vật liệu, chốt thiết bị trước tủ và chốt hồ sơ trước khi đưa xuống xưởng.

Dấu hiệu một quy trình thiết kế đang đi đúng

Một quy trình tốt không nhất thiết phải dài. Nhưng nó phải làm rõ đúng câu hỏi ở đúng thời điểm. Chủ nhà không bị cuốn vào việc chọn màu, chọn đá, chọn đèn quá sớm khi mặt bằng còn chưa ổn.

• Đơn vị thiết kế hỏi về thói quen sống trước khi nói phong cách.
• Hiện trạng được khảo sát hoặc kiểm tra lại trước khi lên phương án.
• Mặt bằng được chốt trước khi phát triển 3D.
• Vật liệu và thiết bị được hỏi sớm, không để đến sát ngày thi công.
• Hồ sơ kỹ thuật đủ rõ để đội thi công và xưởng hiểu cùng một cách.
• Báo giá được rà lại sau khi phạm vi đã rõ hơn.

Kết luận

Quy trình thiết kế nội thất tốt giúp căn nhà giảm rủi ro trước khi bước vào thi công. Nó không làm mất cảm xúc của thiết kế. Ngược lại, nó giúp cái đẹp có nền tảng rõ hơn: đúng thói quen, đúng hiện trạng, đúng vật liệu và đúng hồ sơ.

Nếu bạn mới bắt đầu, đừng vội hỏi phong cách nào đẹp nhất. Hãy bắt đầu từ cách gia đình sống, những điểm bất tiện trong nhà cũ và những khu vực dùng nhiều nhất mỗi ngày. Từ đó, quy trình thiết kế mới có cơ sở để đi đúng.

Bạn có thể bắt đầu với trang thiết kế nội thất nếu cần làm rõ phương án, hoặc trang thi công nội thất nếu đã có hồ sơ và muốn kiểm tra trước khi triển khai.